De gemeenteraad besprak donderdagavond 18 september in een beeldvormende vergadering de plannen om de bouwregels flink te versoepelen.Tot voor kort had Valkenswaard een welstandscommissie. Die keek of nieuwbouw en verbouwingen er netjes uitzagen. Die commissie bestaat niet meer. Nu bekijken ambtenaren of bouwplannen door de beugel kunnen.

De gemeente werkt met drie verschillende regelniveaus: bijzonder (strenge regels), zorgvuldig (matige regels) en gewoon (lichte regels). Wethouder Bots legde uit: "We hebben de afgelopen jaren daar flink aan geanalyseerd en gekeken." Dat bleek ook uit de presentatie verzorgd door twee stedenbouwkundige van de gemeente Valkenswaard, de heer Steenbergen en mevrouw Heijmans-Peterse.

Veel wijken krijgen geen bouwregels meer

Het grote nieuws: wijken die nu 'gewone' regels hebben, krijgen helemaal geen regels meer over hoe huizen eruitzien. "Er gaan natuurlijk een hele hoop gebieden die welstandsvrij worden", zei wethouder Bots.

Dat betekent: geen toestemming meer nodig voor de kleur van je huis, de vorm van je dakkapel of de stijl van je uitbouw. De gemeente kan een vergunning niet meer weigeren omdat iets er niet mooi uitziet.

Wel komt er een noodregel voor extreme gevallen. Als iemand zijn huis bijvoorbeeld felpaars wil verven, kan de gemeente nog ingrijpen.

Enkele gebieden krijgen juist strengere regels

Niet overal worden de regels losgelaten. Sommige mooie wijken krijgen juist strengere regels. Het gaat om plekken zoals het Wilhelminapark, de buurt rond de Mariakerk, en straten zoals de Peperstraat en Ramstraat.

De heer Steenbergen legde uit waarom: "Bijzonder is eigenlijk het zwaarste niveau en dat geldt voornamelijk voor de gebieden die een historische kwaliteit hebben, zoals het centrum."

Gaan procedures nu sneller?

De raadsleden waren niet allemaal tevreden. Raadslid Peter van Steensel (Valkenswaard Lokaal) vroeg of procedures nu echt sneller gaan. Het antwoord: kleine bouwplannen gaan "redelijk rap", maar grote plannen worden niet veel sneller.

Raadslid Fred Emmerik (Samen voor Valkenswaard) maakte zich zorgen. Er is niet gemeten hoe veel sneller het wordt. En waarom blijven er in sommige wijken, waar toch niks verandert, nog steeds regels?

Opvallend: bewoners zijn helemaal niet gevraagd wat zij vinden. "Nee, er is hier geen participatie over geweest", was het korte antwoord.

Zorgen over wie de regels controleert

Nu kijkt vaak maar één ambtenaar naar bouwplannen. Dat is kwetsbaar, zegt Steenbergen: "Mocht die persoon wegvallen, dan valt de toetsing weg." De gemeente denkt er nog over na hoe dit beter kan.

Monumenten blijven beschermd

Ongeacht de welstandsvrije gebieden blijven monumenten en panden met een 'sterstatus' altijd welstandsplichtig. De A2 Adviescommissie Omgevingskwaliteit (erfgoedcommissie) beoordeelt deze. Deze objecten zullen duidelijk op de nieuwe kaart worden aangegeven

De gemeenteraad praat op 30 oktober verder over de plannen. Op 13 november wordt definitief besloten. Er is nog tijd om de opmerkingen van raadsleden te verwerken.