Strenger zwijnenbeleid, maar uitvoering nog niet helemaal op orde
HEEZE - De gemeente Heeze-Leende heeft dinsdag op haar website uitgelegd wat het nieuwe, strengere zwijnenbeleid van de provincie voor haar inwoners betekent. Aanleiding is de aanhoudende overlast van wilde zwijnen: omgewoelde tuinen, schade en dieren die tot in de bebouwde kom komen. Die overlast liep zo hoog op dat burgemeester Teun Heldens eerder in de media liet weten dat "ons geduld op is". Met het nieuwe beleid, "scherp gereguleerd zwijnenbeheer", wil de provincie Noord-Brabant daar verandering in brengen.
De situatie in Heeze-Leende was mede de aanleiding voor die koerswijziging, samen met signalen uit onder meer Valkenswaard, Waalre en Budel-Dorplein (Cranendonck). Een concreet voorbeeld was de komst van drie jonge zwijnen zonder moederdier in de bebouwde kom; die werden op 25 juni bij een gecoördineerde actie verwijderd, met de wildbeheereenheid, boa's van de gemeente, Samen Sterk in Brabant en de Faunabeheereenheid.
Van 'niet aanwezig' naar scherp gereguleerd
De grootste verandering zit in het provinciale beleid. Gedeputeerde Staten stapten op 8 september af van het oude beleid, dat formeel uitging van een zwijnenstand van nul: officieel hoorden er in Brabant geen wilde zwijnen te zijn, terwijl ze er in de praktijk wel waren. Voortaan geldt "scherp gereguleerd zwijnenbeheer": de dieren worden geaccepteerd in bos- en natuurgebieden, maar geweerd uit landbouwgebied en de bebouwde kom.
De Faunabeheereenheid krijgt een sterkere, coördinerende rol, er komt een escalatieladder met een interventieteam voor snel ingrijpen, en verder zijn er monitoring, een meldapp en subsidie voor boeren tegen gewasschade. Voor incidenten in de bebouwde kom, waar de regels tot nu toe niet in voorzagen, wordt een apart handelingsprotocol gemaakt.
De rol van de gemeente blijft beperkt, zegt de gemeente zelf: ze is alleen aan zet bij openbare orde en veiligheid, het beheer ligt bij provincie, Faunabeheereenheid, grondeigenaren en wildbeheereenheden. Dat strookt met hoe de provincie het ziet. Geld voor fysieke maatregelen ontbreekt: de provincie betaalt geen rasters of wildroosters, en de gemeente kan dat naar eigen zeggen ook niet. Inwoners kunnen waarnemingen melden bij de wildbeheereenheid van hun gebied.
App en protocol nog niet klaar
De vraag is of inwoners er op korte termijn mee geholpen zijn. Veel onderdelen zijn nog in ontwikkeling: het handelingsprotocol en het plan van aanpak worden nog opgesteld en de meldapp moet klaarblijkelijk deels nog worden gebouwd. Gedeputeerde Staten temperen zelf de verwachtingen: één maatregel kan niet garanderen dat Heeze-Leende volgend jaar niet opnieuw met zwijnenoverlast in de krant staat. En de actie van 25 juni, de enige al zichtbare ingreep, kon onder het oude beleid ook al. Het grootste verschil is voorlopig dat het probleem wordt erkend en dat er meer regie en de mogelijkheid tot opschaling komen.
Voor de rest blijft het bij de hoop dat de zwijnen lekker in de bossen blijven, en uit de tuinen en van de weg. Ieder zijn plek.
Bron: Statenmededeling en beantwoording van VVD-vragen door Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant (8 september 2026); het zwijnenadvies van de Faunabeheereenheid Noord-Brabant; en de informatiepagina van de gemeente Heeze-Leende
Ervaart u overlast van wilde zwijnen of wilt u een waarneming doorgeven? Meld dit bij de Wildbeheereenheid van uw gebied via www.wbe-grootstrabrecht.nl of www.wbe-baronievancranendonck.nl. Meldingen helpen om de situatie te monitoren en waar nodig passende maatregelen te treffen.
Download de nieuwe RTV Horizon app voor: Android | IOS
Lees actueel nieuws uit jouw gemeente, luister naar Radio Horizon of kijk 1KempenTV.
