Het is een verontrustende gegeven: uit onderzoek blijkt dat ongeveer een kwart tot bijna 30% van de basisschoolleerlingen in Nederland onvoldoende of gebrekkige motorische vaardigheden heeft. In 2021 scoorde 24% van alle basisschoolleerlingen onvoldoende op bewegingsvaardigheid, en bij kinderen tussen 9 en 12 jaar was dat percentage zelfs hoger dan 33%. Ook bij de allerkleinsten zien we problemen: bijna een op de vijf kleuters vertoont een ongewenst patroon in hun motorische ontwikkeling.

Meer dan alleen bewegen

Voor kinderfysiotherapeut Lieve van Cranenbroek, die haar eigen praktijk Lief Paramedisch Kindercentrum in Budel heeft, zijn dit geen droge statistieken. "Wat me raakt is dat kinderen met een motorische achterstand vaak niet alleen lichamelijke problemen ervaren, maar ook sociaal-emotionele gevolgen," vertelt ze. "Ze worden als laatste gekozen tijdens de gymles, haken af op sportclubs of bouwen een negatief zelfbeeld op."

Van Cranenbroek behandelt kinderen van 0 tot 18 jaar met uiteenlopende problemen: baby's met een voorkeurshouding, peuters die niet goed kunnen kruipen of lopen, kinderen met houdings- of schrijfproblemen. Maar ook ouders die een vaag gevoel hebben dat er iets niet helemaal klopt, kunnen hulp zoeken bij een kinderfysiotherapeut.

Preventie krijgt te weinig aandacht

"Er is nog relatief weinig aandacht voor preventie op dit gebied," constateert de kinderfysiotherapeut. "Terwijl het juist heel belangrijk is dat problemen vroeg herkend worden. Soms kunnen al twee of drie sessies genoeg zijn om een kind op gang te helpen."

Dat vroege ingrijpen is cruciaal, legt Van Cranenbroek uit: "Voor kleine kinderen is bewegen de basis om zich te ontwikkelen. Als ze goed kunnen bewegen, kunnen ze naar andere kindjes kruipen, rollen, contact leggen, de wereld ontdekken."

Ouders als partners

In de kinderfysiotherapie staat samenwerking met ouders centraal. "Ik kan wel als therapeut naar een probleem kijken en een behandelplan opstellen, maar op het moment dat de behandeling stopt, stopt alles. Daarom vind ik het belangrijk dat ouders meegenomen worden, zodat ze samen met mij de behandeling aangaan en thuis kunnen doorgaan."

Kinderfysiotherapeuten kijken verder dan alleen het motorische probleem. Ze brengt de hele situatie van een kind in kaart: waar groeit het op, wat speelt er in de omgeving, is het kind onder- of overprikkeld? "Kijk niet alleen naar wat er aan de hand is, maar waarom het aan de hand is."

Drempel weggenomen

Gelukkig hoeven financiële zorgen geen belemmering te zijn. Kinderfysiotherapie valt onder de basisverzekering: de eerste 18 behandelingen per indicatie worden in de regel altijd vergoed. Doorverwijzing kan via het consultatiebureau, huisarts, ziekenhuis of zelfs vanuit school.

"Het zou heel laagdrempelig moeten zijn als je weet dat er geen kosten uit voortkomen," stelt Lieve van Cranenbroek. Experts moedigen ouders aan om hun intuïtie te vertrouwen: "Heel vaak denken mensen 'dat komt wel goed' of 'daar groeien ze wel overheen', maar juist vroeg ingrijpen kan heel effectief zijn."

Veranderende tijden

Waarom zien we steeds meer motorische problemen bij kinderen? Van Cranenbroek denkt, dat de maatschappelijke veranderingen een rol spelen: "Vroeger waren gezinnen groter, waren er veel kinderen die elkaar op weg hielpen. En waren kinderen veel buiten en met elkaar aan het spelen."

Met jaarlijks tienduizenden kinderen, die baat zouden hebben bij gerichte ondersteuning, is er nog een wereld te winnen. Van Cranenbroek, zelf moeder van een zoontje van acht maanden, zet zich dagelijks in om dat verschil te maken: "Het doel is om ervoor te zorgen dat een kind weer met plezier, fijn en veilig kan functioneren."