Horeca en winkels: wensen en realiteit

Veel inwoners dromen van meer levendigheid in het centrum. Een horecaplein, gezellige cafés voor jongvolwassenen en extra winkels staan hoog op het verlanglijstje. Concreet worden een Lidl op de plek van de oude Albert Heijn en een doe-het-zelfzaak zoals Gamma of Praxis regelmatig genoemd.

De gemeente geeft aan dat er geen concrete plannen zijn voor uitbreiding van horeca, maar houdt bij de herinrichting van het gemeentehuisplein wel rekening met ruimte voor terrassen. Bij toekomstige ontwikkelingen van locaties zoals de Rafaëlschool en het St. Maartenshuis behoort horeca tot de mogelijke invullingen.

Het voormalige Albert Heijn-pand behoudt zijn supermarktbestemming, waardoor een formule als Lidl theoretisch mogelijk is. Eigenaar Joris Boonaerts (Albert Heijn Heeze) bepaalt de invulling; nieuwe plannen zijn bij de gemeente niet bekend. Voor een bouwmarkt is momenteel geen bestemmingsruimte. Inwoners kunnen voor doe-het-zelf-artikelen terecht bij de Welkoop en de Houtloods.

Ontmoetingsplekken en openbare ruimte

Zowel jongeren als ouderen missen plekken om samen te komen. Jongvolwassenen tussen de 20 en 30 jaar vragen om gezellige cafés waar je ook 's avonds terechtkunt. Ouderen geven de voorkeur aan een dansschool met een aanbod voor senioren. Opvallend is de sterke wens naar een inclusieve speeltuin bij de gemeentehuistuin – inclusief zitgelegenheid, goede toegankelijkheid en geschikt voor mensen met een beperking.

De gemeente laat weten dat inclusie een belangrijk uitgangspunt is in het beleid, zoals blijkt uit de recente pumptrackbaan in Leende. Bij de herinrichting van de gemeentehuistuin wordt een speelvoorziening overwogen, al moet deze mogelijk gecombineerd worden met andere functies zoals evenementen.

Ook wandelbankjes op stille, mooie plekken worden vaak genoemd. Ouderen en mensen met een beperking willen onderweg kunnen uitrusten en genieten van de natuur. Voor het plaatsen van bankjes bestaat geen specifiek beleid; onderhoud gebeurt op basis van meldingen. In natuurgebieden ligt de verantwoordelijkheid vaak bij terreinbeheerders zoals Staatsbosbeheer of Brabants Landschap.

Verkeersveiligheid en infrastructuur

Een veelgenoemde wens is betere verkeersveiligheid, vooral voor fietsers en andere kwetsbare weggebruikers. De infrastructuur moet volgens respondenten veiliger, toegankelijker en beter afgestemd worden op mensen met een beperking. Ook is er aandacht voor betere stoepen.

Woningbouw voor iedereen

Er wordt aangedrongen op meer woningen, met bijzondere aandacht voor betaalbare woningen en toegankelijke woonoplossingen voor mensen met een beperking. De gemeente werkt actief aan betaalbare woningbouw voor starters en senioren. Minimaal tweederde van nieuwbouwprojecten moet betaalbaar zijn, conform de regionale woondeal. Op de woningbouwkaart op de gemeentelijke website is te zien waar gebouwd wordt. In alle kernen zijn nieuwe plannen in ontwikkeling, vaak samen met ontwikkelaars of particuliere initiatiefnemers.

Sociale samenhang versterken

Sociale samenhang leeft sterk onder de respondenten. Ideeën zoals een Buurtcirkel of telefooncirkel per straat moeten onderlinge hulp en contact bevorderen. De wens naar meer saamhorigheid klinkt op meerdere plekken door, met nadruk op inclusiviteit voor alle bewoners.

De gemeente steunt initiatieven die de sociale samenhang versterken, zoals eetpunten en dansgroepen voor senioren. Inwoners worden aangemoedigd om zelf buurtgerichte projecten op te zetten. Dergelijke initiatieven helpen volgens de gemeente om contacten te onderhouden en eenzaamheid tegen te gaan.

Grotere voorzieningen: school en zwembad

Sommige inwoners denken groots: een middelbare school en een zwembad zouden Heeze volgens hen versterken. De gemeente geeft aan dat er geen concrete signalen zijn van behoefte aan een middelbare school, en dat de wettelijke eisen hiervoor streng zijn. Over een gemeentelijk zwembad is in het verleden gesproken, maar voor zover bekend is er nooit een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd. De landelijke trend laat juist zien dat gemeenten zwembaden afstoten vanwege hoge exploitatiekosten.

Reflectie: wat zeggen de wensen en antwoorden?

De reacties uit het dorp tonen een levendige gemeenschap met duidelijke wensen. Tegelijkertijd maken de antwoorden van de gemeente zichtbaar waar de mogelijkheden en beperkingen liggen. Sommige wensen, zoals een inclusieve speeltuin of meer betaalbare woningen, sluiten goed aan bij bestaand beleid en lijken realistisch. Andere, zoals een zwembad of bouwmarkt, stuiten op praktische of financiële bezwaren.

Opvallend is dat inwoners vooral vragen om verbinding: plekken om elkaar te ontmoeten, initiatieven die mensen samenbrengen, en voorzieningen die het dorp leefbaar houden voor alle generaties en doelgroepen. De gemeente toont zich daarin ondersteunend, maar benadrukt ook dat veel initiatieven van onderop moeten komen. De verantwoordelijkheid ligt dus niet alleen bij het gemeentebestuur, maar ook bij inwoners zelf.

Wat betreft commerciële voorzieningen zoals winkels en horeca, wordt duidelijk dat de gemeente beperkte sturingsmogelijkheden heeft. Private eigenaren en marktpartijen bepalen grotendeels wat er komt. De gemeente kan wel randvoorwaarden scheppen, bijvoorbeeld door bij herontwikkeling ruimte te maken voor horeca of door bestemmingsplannen aan te passen.

Vervolg en verkiezingen

De redactie van MijnHeeze.nl is voornemens haar bezoekers vaker om hun mening te vragen, om zo actuele signalen en wensen uit het dorp te blijven verzamelen en te verwerken in nieuwe artikelen.

Met de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 op komst, bieden de wensen en ideeën uit dit onderzoek politieke partijen en kandidaat-raadsleden mogelijk waardevolle inzichten in wat er speelt onder inwoners. De thema's die naar voren kwamen – van verkeersveiligheid en ontmoetingsplekken tot betaalbare woningen en sociale samenhang – kunnen richting geven aan verkiezingsprogramma's en het toekomstige gemeentelijke beleid.

MijnHeeze.nl, RTVHorizon en 1Kempen zullen in aanloop naar de verkiezingen gezamenlijk veel aandacht besteden aan deze thema's en de standpunten van de lokale partijen. Vanuit de gezamenlijke redactiehub in de Rafaëlschool wordt de lokale politiek op de voet gevolgd, zodat kiezers goed geïnformeerd naar de stembus kunnen gaan. 

Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met het European Journalism Fund.